Osada ludzka na terenach polskich w pobliżu obecnego Biskupina

Starożytność – okres historyczny stosowany przeważnie dla historii Europy i Bliskiego Wschodu. Obejmuje czasy od około 5000 lat p.n.e. – 4000 lat p.n.e. do pierwszych wieków naszej ery. Najczęściej spotykaną datą końca starożytności jest rok 476 – upadek Cesarstwa Zachodnio-Rzymskiego.

Okres następujący po starożytności nazywany jest średniowieczem.

Periodyzacja starożytności w literaturze

Epoka ta dzieli się na okresy wg powstawania rodzajów i gatunków literackich począwszy od IX w. p.n.e. (kiedy Grecy przejęli prasemickie za pośrednictwem Fenicjan).

Literaturę starożytnej Grecji dzielimy na okresy w następujący sposób:

• VIII wiek p.n.e. - wiek epiki;
• VII-VI wiek p.n.e. - epoka liryki;
• V wiek p.n.e. - doba dramatu;
• IV wiek p.n.e. - okres filozofów;
• III wiek p.n.e. - wiek epigramatu.

Okresy literatury starożytnego Rzymu to:

• III/II wiek p.n.e. - początek poezji;
• I wiek p.n.e. - epoka Wergiliusza i Horacego;
• I wiek n.e. - wiek Owidiusza, Seneki i Tacyta;
• II wiek - doba filozofii Marka Aureliusza;
• III wiek-V wiek - rozwój i ekspansja kultury chrześcijańskiej.

Badając literaturę starożytną, osobno zajmować się należy literaturą starożytnego Wschodu i Biblią.

Koniec starożytności

Spotykane daty końca starożytności (najpopularniejsze zostały wytłuszczone):

• 31 p.n.e. - bitwa pod Akcjum
• 293 - reformy cesarza rzymskiego Dioklecjana
• 313 - edykt mediolański, dający w cesarstwie rzymskim równouprawnienie chrześcijanom
• 324 - opanowanie przez Konstantyna całego cesarstwa
• 330 - przeniesienie stolicy cesarstwa rzymskiego do Konstantynopola
• około 370 - pojawienie się Hunów w Europie
• 378 - zwycięstwo Wizygotów nad Rzymianami pod Adrianopolem
• 382 - przymierze Teodozjusza z Gotami
• 392 - Teodozjusz zakazuje kultów pogańskich
• 395 - ostateczny podział cesarstwa na wschodnie i zachodnie
• 410 - Wizygoci zdobywają Rzym
• 476 - wódz germański Odoaker pozbawia władzy Romulusa Augustulusa. Upadek Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego
• 481 - objęcie władzy przez Chlodwiga
• 486 - zwycięstwo władcy Franków Chlodwiga nad Syagriuszem
• 496 - chrzest Chlodwiga
• 527 - objęcie władzy w Konstantynopolu przez Justyniana Wielkiego
• 529 - zamknięcie Akademii platońskiej w Atenach na polecenie Justyniana i utworzenie pierwszego klasztoru na Monte Casino przez Benedykta z Nursji
• 565 - śmierć Justyniana
• 568 - wkroczenie Longobardów do Italii
• 590 - początek pontyfikatu Grzegorza Wielkiego
• 602 - "rewolucja" Fokasa w Konstantynopolu
• 610 - 641 - panowanie cesarza Herakliusza w cesarstwie wschodnim (przegrana w bitwie nad rzeką Jarmuk w 636)
• 622 - ucieczka Mahometa z Mekki
• 687 - zwycięstwo Pepina z Heristalu i połączenie Austrazji i Neustrii
• 732 - powstrzymanie pod Poitiers Arabów przez Karola Młota
• 751 - objęcie tronu frankijskiego przez Pepina Małego
• 768 - objęcie rządów przez Karola Wielkiego
• 800 - koronacja Karola Wielkiego na cesarza,
• 843 - traktat z Verdun - podział państwa Karola Wielkiego
• 962 - koronacja cesarska Ottona I

Wynalazki starożytności

W starożytności cywilizacja poczyniła znaczne postępy. Rozwinęły się:

• rolnictwo
• hodowla
• ceramika
• obróbka żelaza
• filozofia
• technika
• matematyka
• fizyka
• astronomia
• technika wojenna
• jedwab
• porcelana
• kompas
• koło

Ukształtowały się podstawy europejskiej kultury. Powstało chrześcijaństwo. W ciągu ponad czterech tysięcy lat powstały i upadły liczne państwa i kultury, m.in.: Sumer, Babilonia, Asyria, Egipt, Persja, Greckie Polis, Rzym.

Sprawdź również

Zobacz hasło antyk w Wikisłowniku

• historia starożytna
• filozofia starożytna
• literatura antyczna
• Średniowiecze
• Nowożytność

Linki zewnętrzne

• Nota historyczna starożytna w portalu Histurion.pl